საწოვარა
საწოვარა ეს არის, ასე ვთქვათ, ხელოვნური ძუძუს თავი. ჩვეულებრივ, იგი დამზადებულია რეზინისგან და აქვს მრგვალი დისკი ძირში, რათა ბავშვმა უნებურად არ გადაყლაპოს.
ჩვეულებრივ, საწოვარას აძლევენ მაშინ, როცა საჭიროა ბავშვის დამშვიდება, როცა ის იწყებს წოვას და, ასე ვთქვათ, „საქმით ერთობა“, ის წყვეტს ტირილს ან ჭირვეულობას. მიუხედავად იმისა, რომ საწოვარები ფართოდ გამოიყენებოდა რამდენიმე ათეული წლის წინ, დღეს ისინი არანაკლებ პოპულარულია.
ერთი ხანობა, საწოვარა პოპულარული აღარ იყო. პედიატრები ურჩევდნენ მშობლებს თავი შეეკავებინათ მისი ბავშვისთვის მიცემისგან, მაგრამ როგორც ჩანს, საწოვარაზე მოდა მუდმივად ბრუნდება, განსაკუთრებით გარკვეულ ეროვნულ ჯგუფებსა და კულტურულ ფენებში. თუმცა ყველაზე კომპეტენტური სპეციალისტები დღემდე კატეგორიულად არ გვირჩევენ საწოვარის გამოყენებას, და აი რატომ:
პირველი. წოვა უნდა იყოს დაკავშირებული მხოლოდ ჭამასთან და სხვა არაფერთან. ზოგადად, ბავშვმა ჭამის დროს უნდა წოვოს იმდენი, რომ შემდეგ აღარ გაუჩნდეს მისი გაგრძელების სურვილი.
მეორე. საწოვარის გამოყენების უკან შეიძლება იმალებოდეს ბავშვის მოთხოვნილება, რომ მას მეტად ანებივრებდნენ, ართობდნენ, ასევე უკმაყოფილებდნენ შიმშილსა და წყურვილს.
მესამე. კბილების გამრუდება და ჩვევა, რომ საკვები ცუდად დაღეჭონ, ზოგჯერ გამოწვეულია იმით, რომ ბავშვი ძალიან დიდხანს იყენებდა საწოვარას ჩვილობაში.
მეოთხე. ბავშვები ხშირად იმდენად ეჩვევიან საწოვარას, რომ ითხოვენ გადაჩვევიდან დიდი ხნის შემდეგაც. ეს ნიშნავს, რომ წოვის მოთხოვნილება რჩება მაშინაც, როცა მათ უკვე თავისუფლად შეუძლიათ მის გარეშე ყოფნა. და რადგან ბავშვობის რომელიმე სიმპტომი არასოდეს ბრუნდება მარტო, ბავშვს აუცილებლად დარჩება კიდევ სხვა ნაივური ჩვევა, რომელიც ერთი შეხედვით თითქოს საწოვარასთან კავშირში არც არის.
მეხუთე. ბავშვები, რომლებიც მიჩვეულები არიან საწოვარას, როცა მას ართმევენ, ხშირად საწოვარას ცერა თითით ანაცვლებენ.
მეექვსე. როგორც წესი, დედები, რომლებიც საკუთარი სიმშვიდისთვის საწოვარას საჭიროზე დიდხანს იყენებენ, საკმაოდ დაუდევრად ეკიდებიან ბავშვის განვითარებასთან დაკავშირებულ სხვა პრობლემებსაც. მაგალითად, ქალბატონმა მ.-მ თავისი შვილის ბავშვობა საწოვარას დახმარებით გაახანგრძლივა, მაგრამ ამავე დროს აწამებდა მას, აიძულებდა „დიდივით“ მოემთავრებინა ბუნებრივი მოთხოვნილებები მაშინ, როცა ბავშვი ჯერ სწორად ჯდომასაც კი ვერ ახერხებდა.
ასეთი ურთიერთგამომრიცხავი ქცევები დროთა განმავლობაში აუცილებლად აისახება ბავშვის ქცევის სხვა მხარეებზეც. ფაქტობრივად, საწოვარას ხშირად იყენებენ მშობლების ჩანაცვლების მიზნით.
მაგრამ ეს არასწორი მიდგომაა, რადგან დედას ეს მხოლოდ მოკლევადიან სარგებელს აძლევს. მოგვიანებით ბავშვი უფრო მომთხოვნი გახდება, საწოვარაც აღარ ეყოფა და მასთან მეტი დროის გატარება მოგიწევთ.
1. წოვა = საკვებს და არა დამშვიდებას
ბავშვისთვის წოვა ბუნებრივად დაკავშირებულია მხოლოდ კვებასთან.
თუ საწოვარას აძლევენ დასამშვიდებლად, ბავშვი სწავლობს, რომ დისკომფორტის, მოწყენის, მარტოობის, შიშის მოგვარება საგნითაა შესაძლებელი და ადამიანი საჭირო არაა.
ანუ:
- ტირის → საწოვარა
- მოწყენილია → საწოვარა
- ყურადღება უნდა → საწოვარა
ეს ნიშნავს, რომ ემოციური კონტაქტი იცვლება ნივთით.
2. საწოვარა ხშირად სხვა პრობლემას ფარავს
საწოვარის გამოყენების უკან შეიძლება იმალებოდეს ბავშვის მოთხოვნილება, რომ მას მეტი ყურადღება, გართობა, საჭმელი ან წყალი სჭირდება.
ანუ ბავშვი ტირის იმიტომ რომ
- შია
- სწყურია
- ეძინება
- ეშინია
- მოწყენილია
- ყურადღება უნდა
- კონტაქტი უნდა
და ჩვენ საწოვარას ვაძლევთ, ეს უკანასკნელი უბრალოდ სიმპტომს აგვარებს, მიზეზს არა.
3. ბავშვური ჩვევები ერთმანეთს უკავშირდება
თუ ბავშვს ძალიან უგრძელდება საწოვარას მოხმარება, მერე ხშირად ჩნდება:
- თითის წოვის
- ფრჩხილების კვნეტის
- ცუდად ღეჭვის
- მეტყველების პრობლემები
- დამოკიდებულებები (ფსიქოლოგიური)
ანუ იდეა ასეთია:
თუ ბავშვს განვითარების ეტაპი არასწორად გაეწელა, ეს სხვა ქცევებშიც გადადის.
4. საწოვარა მშობლის ჩანაცვლებაა
საწოვარას ხშირად იყენებენ მშობლების ჩანაცვლების მიზნით.
უნდა ვაღიაროთ, რომ საწოვარა ხშირად მშობლის სიმშვიდისთვის უფროა, ვიდრე ბავშვისთვის.
სქემა ასეთია: ბავშვი ტირის → უნდა ხელში აყვანა → სჭირდება კონტაქტი → სურს მშობლის ხმის მოსმენა → ითხოვს ყურადღებას
ამის ნაცვლად კი იღებს საწოვარას.
ეს მოკლევადიანად ამარტივებს ცხოვრებას, მაგრამ გრძელვადიანად ბავშვი ხდება:
- უფრო მომთხოვნი
- უფრო დამოკიდებული
- უფრო ჭირვეული
- და მეტი ყურადღება სჭირდება
ანუ საწოვარა პრობლემას არ აგვარებს, უბრალოდ პრობლემის გადადებას უწყობს ხელს.
5. მოკლე შეჯამება
ბავშვს ყველაზე მეტად სჭირდება:
- ფიზიკური კონტაქტი
- ყურადღება
- საუბარი
- თამაში
- ემოციური უსაფრთხოება
- მშობელი გვერდით
და თუ ამ ყველაფერს ნივთებით ვანაცვლებთ, მერე ეს სხვა პრობლემებში გადადის.