თითქმის ყველა ბავშვი ადრე თუ გვიან იწყებს ცუდი სიტყვების გამოყენებას. ეს არ წარმოადგენს განსაკუთრებულ შეშფოთების საფუძველს.

პირიქით, მე უფრო ვინერვიულებდი, თუ ჩემი შვილი 7–8 წლის ასაკამდე გაიზრდებოდა ისე, რომ მსგავსი სიტყვები არც ერთხელ არ ეთქვა. ასეთ შემთხვევაში ვიფიქრებდი, რომ მას უბრალოდ არ ესმის, რას საუბრობენ გარშემომყოფები, ან შესაძლოა არც იმას აღიქვამს, რასაც მე ვეუბნები. მისი ქცევის უშუალობისა და ბუნებრიობის აშკარა არარსებობა კიდევ უფრო მეტად შემაშფოთებდა. ბავშვებისთვის დამახასიათებელია, უსმინონ იმას, როგორ ლაპარაკობენ გარშემო, და არ არსებობს ისეთი, თუნდაც საუკეთესო სკოლა, რომელიც ამას ხელს შეუშლიდა.

მახსენდება ერთი ქალი, რომელიც შვილს ასე ასწავლიდა:
„ახლა სკოლაში ან პარკში არ ხარ, ამიტომ მინდა, ისე ილაპარაკო, როგორც ჩვენ ვლაპარაკობთ.“

თავისთავად ეს არც ისე საშიშია, თუმცა მაინც დასაფიქრებელია. ზოგჯერ, როდესაც ჩვენი ბავშვების მეგობრებს ვუყურებთ, გვიკვირს, როგორ ზრდიან მათ, რაკი ისინი ასე უზრდელად ლაპარაკობენ. თუმცა პასუხი ძალიან მარტივია: იშვიათი გამონაკლისების გარდა, ეს ბავშვებიც ზუსტად ისე იზრდებიან, როგორც ჩვენი შვილები. ჩვენ ხშირად ვერ ვამჩნევთ საკუთარ ქცევას და ვერ ვხედავთ, როგორ ვასწავლით ბავშვებს გარკვეულ გამოთქმებს.

გავიხსენოთ მაინც, რას ვამბობთ მაშინ, როცა ჩაქუჩს მოვირტყამთ თითში, ან მანქანა ჩაგვიჭრის გზას გზაჯვარედინზე. ჩვენი „უმანკო“ შვილი ორ კი ორ ნაბიჯში დგას. გარდა ამისა, სრულიად მცდარია ვიფიქროთ, თითქოს ბავშვს მხოლოდ სხვა ადამიანები აფუჭებენ და თვითონ არაფერს აკეთებს საკუთარი „გაფუჭებისთვის“. აშკარაა, რომ ბავშვები გარკვეულ ლექსიკას ითვისებენ თანატოლებისგან და უშუალოდ ჩვენგან, შემდეგ კი მშვიდად გადასცემენ ამ სიტყვებს ერთმანეთს.

როგორც წესი, ბავშვები ბილწი სიტყვების გამოყენებას იწყებენ მაშინ, როდესაც სკოლაში მიდიან, ზოგჯერ კი უფრო ადრეც. და ის ფაქტი, რომ ეს სიტყვები ჩვენ შოკში გვაგდებს, ბავშვებისთვის საუკეთესო მიზეზი ხდება მათი გამეორებისთვის. მათ უნდათ ჩვენი გაბრაზება და გაღიზიანება, რადგან თავადაც არაერთხელ განუცდიათ მსგავსი რამ ჩვენგან, ახლა კი მათ უბრალოდ ახალი აგრესიული „იარაღი“ აღმოაჩინეს.

რა თქმა უნდა, საჭიროა გარკვეული გავლენის მოხდენა ბავშვზე ან პროფილაქტიკური ზომების მიღება, თუმცა ზოგადად ამ მოვლენას ზედმეტი მნიშვნელობა არ უნდა მივანიჭოთ. ბილწსიტყვაობის სრულად თავიდან აცილება შეუძლებელია იმ მარტივი მიზეზის გამო, რომ ბავშვები „მინის გუმბათის ქვეშ“ არ ცხოვრობენ. თუმცა მათზე გავლენის მოხდენა შესაძლებელია.

როგორ უნდა მოვიქცეთ

პირველი.
არ უნდა დავუყვიროთ ბავშვს, როგორც ამას ბევრი მშობელი აკეთებს, და არ უნდა დავემუქროთ, რომ დავსჯით, თუ ბილწ სიტყვებს იტყვის.

მეორე.
უნდა ვეცადოთ, რომ ბავშვი რაც შეიძლება გულწრფელი იყოს ჩვენთან.
ეს საშუალებას მისცემს, უფრო უშუალოდ გამოხატოს საკუთარი თავი ჩვენს თანდასწრებით, და მაშინ ის, რაც სხვებისგან ისწავლა, ჩვენთან იტყვის და არა უცხო ადამიანების წინაშე.

მესამე.
უნდა გავიოცოთ  – ეს ბავშვს  ჩვენზე გავლენის მოხდენის ერთ-ერთი საუკეთესო გზას ასწავლის.
როდესაც ის ბილწ სიტყვებს იტყვის, უნდა მოვიქცეთ მშვიდად, რბილად და კეთილგანწყობილად.
თბილი და მშვიდი დამოკიდებულება მაშინვე აძლიერებს იმ „იარაღს“, რომელიც სხვა შემთხვევაში შეიძლება საშიში გამხდარიყო – ანუ აგრესიის პროვოცირებას არ ახდენს.

მეოთხე.
უნდა ავუხსნათ ბავშვს, რომ ბილწი სიტყვების გამოყენება ისეთივე უზრდელობაა, როგორც სუფრასთან ბოყინი ან საჭირო მომენტში ბოდიშის მოუხდელობა.
თუმცა ეს ახსნა უნდა იყოს მოკლე და არა დასჯის ფორმით.

მეხუთე.
თუ ბავშვი უცხო ადამიანების წინაშე იტყვის ბილწ სიტყვას, მოკლედ უნდა მოვიხადოთ ბოდიში მის ნაცვლად და მაშინვე შევცვალოთ საუბრის თემა.

გოგონები და ბიჭები, როდესაც ბილწ სიტყვებს სწავლობენ, თავდაპირველად თითქმის ერთნაირად იქცევიან, თუმცა ბიჭები უფრო მეტად არიან მიდრეკილნი გინების გამოყენებისკენ. იმ ბავშვების შემთხვევაში, რომლებიც სხვებზე ადრე იწყებენ ასეთ ენაზე საუბარს, ხშირად ასეთი გამოთქმების უკან უფრო რთული ფსიქოლოგიური პრობლემები იმალება.

ასეთ ბავშვებს შეიძლება ჰქონდეთ სიცრუისკენ მიდრეკილება ან სხვა, კიდევ უფრო აგრესიული ქცევები, რომლებიც ხშირად მათი უკმაყოფილების ან წყენის გამოხატვის ფორმას წარმოადგენს. ზოგადად, საჭიროა ვეცადოთ, რომ ბავშვებს უბრალოდ არ გაუჩნდეთ სურვილი ვინმეს ან რაიმეს ლანძღვისა. ასეთ შემთხვევაში ისინი არც ბილწსიტყვაობას მიმართავენ.

რაც შეეხება აგრესიის მისაღებ ფორმებს, კოლექტიური თამაშები ბავშვებს საუკეთესო შესაძლებლობას აძლევს, საკუთარი საბრძოლო და კონკურენტული იმპულსები სოციალურად მისაღები ფორმით გამოხატონ.

ფრომი